Twierdza Osowiec - rosyjska twierdza z drugiej połowy XIX wieku, znajdująca się w gminie Goniądz w powiecie monieckim, znana z 6,5 miesięcznej obrony podczas pierwszej wojny światowej. Stąd jej, później obiegowo funkcjonująca, nazwa "rosyjskie Verdun". Jest to typowa twierdza zaporowa, zbudowana w latach 1882-1892, zmodernizowana po wojnie rosyjsko-japońskiej (1904-1905) oraz uzupełniona elementami fortyfikacji polowej na początku I wojny światowej. Z założenia twierdza usytuowana w zwężeniu bagien biebrzańskich miała stanowić osłonę kolei i szlaku komunikacyjnego Białystok - Kaliningrad.
Twierdza składała się z 4 fortów: Centralny - fort nr 1, Zarzeczny - Fort nr 2, Szwedzki - fort nr 3 i Nowy Fort nr 4. Główną pozycję obroną z cytadelą stanowił fort Centralny. Przedmoście na prawym brzegu rzeki Biebrzy składało się z tzw. "Pozycji za rzeką" z fortem Nr 2 oraz pozycji wysuniętych "Sośniewskiej" i "Las Białoszewski". Twierdza Osowiec stanowiła prototyp współczesnego rejonu umocnionego oraz przykład skutecznego połączenia elementów fortyfikacji stałej i polowej.
Garnizon twierdzy stanowiły: - liczne dywizje piechoty, 12 szwadronów kawalerii, 69 dział fortecznych oraz 24 działa polowe kalibru 107 i 152 mm). Garnizon prowadził walki obronne od 29 stycznia 1915 roku, wytrzymując ogień najcięższej artylerii moździerzowej (moździerze 420 mm), ewakuował się na rozkaz opuszczając twierdzę 9 sierpnia 1915 roku.
Tykocin - Początki miasta wiążą się z grodem mazowieckim, który znajdował się w odległości ok. 3 km na południe od obecnej lokalizacji, zachowany w formie szczątkowej w pobliżu wsi Sierki, zwane Zamczyskiem. Był to w okresie od XI do XIV w. mazowiecki gród rzędu kasztelańskiego z podgrodziem. Rozwinięty wskutek rozwoju wymiany handlowej w XIV w. między Polską i Wielkim Księstwem Litewskim. Według badań historyków Tykocin powstał w miejscu przeprawy przez rzekę Narew dla skrócenia szlaku handlowego prowadzącego z Moskwy i Wilna w kierunku Poznania i Krakowa.
Goniądz - W XIV w. gród, przedmiot sporów między Mazowszem a Litwą; XIV/XV w. włączony do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W latach 1501-1506 Goniądz był własnością kniazia Michała Glińskiego. W 1569 włączony do Korony; prawa miejskie 1547; ośrodek rzemieślniczo-handlowy (port rzeczny); od 1795 w zaborze pruskim, od 1807 w zaborze rosyjskim; w końcu XIX w. połączenie kolejowe; w okresie okupacji niem. 1941-1942 getto (ok. 1,3 tys. osób wywiezionych przez Niemców do Prostek k. Grajewa); podczas działań wojennych zniszczony w ok. 80%.
